Yapay zekâ istihdam krizine karşı kamu işi önerisi yeniden gündemde

Bill Gates, yapay zekânın on yıl içinde insanların çoğu iş için gerekli olmadığı bir düzeye ulaşabileceğini söyledi. Anthropic Üst Yöneticisi Dario Amodei ise teknolojinin bir ila beş yıl içinde yaygın işsizliğe neden olabileceğini ve hukuk, teknoloji ile finans gibi beyaz yakalı alanlarda çok sayıda pozisyonu ortadan kaldırabileceğini savundu. Bu öngörüler gerçekleşmese bile, teknolojiye yoğun yatırım yapanların yapay zekâyı bir balon olarak görmesi resesyon ve geniş çaplı iş kaybı yaratabilir.

Bu nedenle iş garantisi politikası, yapay zekâ kaynaklı olası istihdam krizine doğrudan yanıt verebilecek seçeneklerden biri olarak değerlendiriliyor. En kapsamlı model, çalışmak isteyen herkese anlamlı ve geçimi sağlayacak ücrette bir kamu işi verilmesini öngörüyor. Destekçileri, böyle bir uygulamanın işsizliğin yol açtığı ekonomik ve psikolojik zararı azaltacağını ve toplumsal ihtiyaçlar için büyük bir iş gücü sağlayacağını belirtiyor.

Önerilen çalışma alanları arasında altyapı, iklim değişikliğine uyum, yaşlı bakımı ve çocuk bakımı bulunuyor. Fikir yeni değil: 1948 tarihli İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin 23. maddesi herkesin çalışma, işini özgürce seçme, adil ve elverişli çalışma koşullarına sahip olma ve işsizliğe karşı korunma hakkını tanımlıyor.

ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt de 1930’lardaki Büyük Buhran sırasında milyonlarca kişiyi yol ve benzeri kamu projelerinde istihdam eden Works Progress Administration’ı kurmuştu. Ekonomist Milton Friedman’ın krizlerin, daha önce kenarda kalan fikirleri siyasetin merkezine taşıyabileceği yönündeki değerlendirmesi de iş garantisi tartışmasının bugün neden yeniden güç kazandığını açıklayan çerçevelerden biri olarak öne çıkıyor.

Kaynak: The Guardian