H5N1 baskısı, deniz filleri ve ada kuşları için yok oluş riskini artırıyor
Özet haber: Kuş gribi salgını, Güney Georgia Adası’ndaki güney deniz filleri başta olmak üzere çok sayıda hayvan türünde ağır kayıplara yol açtı. Uzmanlar, küçük ve zaten gerileyen popülasyonların daha kırılgan olduğunu belirtiyor.

2025’e kadar 53 binden fazla dişi güney deniz filinin öldüğü Güney Georgia’da, türün dünya üreme nüfusunun yarısından fazlası bulunuyor. Bazı Güney Atlantik kolonilerinde yavruların yüzde 90’ından fazlası, yetişkin dişilerin ise yaklaşık yarısı yaşamını yitirdi. Kayıplar sonrasında Uluslararası Doğa Koruma Birliği, türü “en az endişe verici” kategorisinden “hassas” statüsüne taşıdı. Bu değişiklik, H5N1 nedeniyle bir türün ilk kez doğrudan daha yüksek bir risk sınıfına alınması anlamına geliyor.
BirdLife International, salgının etkisini değerlendirmek üzere büyük skua, kuzey sümsük kuşu, Peru pelikanı ve Humboldt penguenini yeniden incelemeye başladı. İskoçya’da dünya büyük skua nüfusunun yarısından fazlası yaşarken, izlenen kolonilerde 2021-2023 arasında yüzde 76’lık düşüş kaydedildi. Bass Rock’taki kuzey sümsük kuşu kolonisi 2021-2024 döneminde yüzde 43, Grassholm Adası’ndaki koloni ise 2015-2024 arasında yüzde 47 küçüldü.
Şili kıyılarında 2023’te yaklaşık 3 bin ölü Humboldt pengueni bulunması da endişeyi artırdı. Bilim insanları, toplu ölümlerin tek başına bir türün yok olacağını göstermediğini; salgın öncesi nüfus verilerinin karşılaştırılması gerektiğini vurguluyor. İklim değişikliği, balıkçılık ve habitat kaybı da mevcut baskıları ağırlaştırıyor.
Uzmanlara göre özellikle sayıları düşük, küçük adalarda yaşayan ve başka bölgelerde bulunmayan türler daha büyük risk altında. Avustralya’da kritik tehlike altındaki bazı yerel kuşların da H5N1’den etkilenebileceği endişesiyle izleme çalışmaları sürdürülüyor.
Kaynak: TRT Haber



