Türkiye-Libya deniz anlaşmasına Hafter'den onay: AB ve Yunanistan tepkili

Libya'nın doğusunda Halife Hafter'in kontrolündeki Temsilciler Meclisi, salı günü Türkiye ile 2019'da imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakatı oybirliğiyle onayladı. Bingazi'de yapılan oturumun ardından Meclis Sözcüsü Abdullah Bliheq, Akdeniz'deki deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin anlaşmanın onaylandığını açıkladı.

Meclis ayrıca, 2020'de mutabakatı reddeden kararını da geri aldı. O dönemde anlaşmanın Libya'nın egemenliğini ihlal ettiği ileri sürülmüştü. Karar, Ankara ile Libya'nın doğusundaki siyasi ve askeri aktörler arasında son yıllarda gelişen ilişkilerin yeni bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Hafter'in desteklediği doğudaki yönetim, uzun süredir ülkenin başkenti Trablus'ta bulunan ve uluslararası alanda tanınan yönetimle rekabet halinde. Türkiye ile Libya arasındaki anlaşmaTürkiye ile o dönem Trablus merkezli Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında Kasım 2019'da imzalanan mutabakat, iki ülke arasındaki deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasını öngörüyor.

Anlaşma, Doğu Akdeniz'deki deniz sınırları ve enerji kaynakları üzerindeki hak iddiaları nedeniyle Yunanistan başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinin itirazlarına yol açmıştı. Atina, mutabakatın Yunanistan'ın deniz yetki alanlarını ihlal ettiğini savunuyor. Avrupa Birliği (AB) de Libya Temsilciler Meclisi'nin son kararının ardından anlaşmaya yönelik itirazını yineledi.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, X'te yaptığı açıklamada, onay kararından üzüntü duyduklarını belirterek mutabakatın üçüncü ülkelerin egemenlik haklarını ihlal ettiğini ve deniz hukukuna uygun olmadığını savundu. Von der Leyen, AB'nin anlaşmayı geçersiz kabul eden tutumunu yineledi. Komisyon Başkanı ayrıca, Yunanistan ve Güney Kıbrıs ile dayanışma mesajı verdi.

Yunanistan Dışişleri Bakanlığı da meclisin onayının mutabakata ilişkin hukuki itirazlarını değiştirmediğini açıkladı. Atina, anlaşmanın uluslararası deniz hukukuna aykırı olduğunu ve bölgedeki ülkelerin egemenlik haklarını ihlal ettiğini öne sürdü. Bakanlık, Libya tarafına uluslararası hukuka aykırı ve Doğu Akdeniz'deki istikrarı zedeleyebilecek adımlardan kaçınma çağrısında bulundu.

Ankara'dan memnuniyet mesajıDışişleri Bakanlığı, Temsilciler Meclisi'nin kararını memnuniyetle karşıladı. Bakanlıktan yapılan açıklamada, "2019 yılından beri yürürlükte olan Türkiye ile Libya arasındaki Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası konusunda Libya Temsilciler Meclisi'nin bugün (20 Ekim) kabul ettiği kararı memnuniyetle karşılıyoruz," denildi.

Açıklamada ayrıca şu ifadeler de yer aldı: "Söz konusu Mutabakat Muhtırası uluslararası hukuk ve hakkaniyet ilkeleri temelinde iki ülkenin karşılıklı hak ve menfaatlerini gözetmekte olup ülkelerimiz arasındaki iş birliğinin daha da derinleşmesine katkı sağlamaktadır." Türkiye'nin Akdeniz havzasında güvenlik, istikrar ve barışın temini için ortaklarıyla çalışma iradesini sürdüreceği ifade edildi.

Ankara ile Libya'nın doğusundaki yetkililer arasındaki ilişkiler son yıllarda siyasi ve ekonomik temasların artmasıyla gelişti. Bu yakınlaşma, geçmişte Türkiye ile imzalanan mutabakata karşı çıkan doğudaki siyasi çevrelerin tutumundaki değişimle birlikte değerlendiriliyor.

Anlaşmanın önceki en sert muhaliflerinden biri olan eski Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih'in bu ay görevden alınması da Libya'nın doğusundaki siyasi dengelere ilişkin gelişmeler arasında yer aldı.

Kaynak: Euronews