Ünlü Thames Nehri'nden 180 ton ıslak mendil çıkarıldı: Kirlilik azaldı mı?

İngiltere'nin başkenti Londra'dan geçen ünlü Thames Nehri'nde yıllardır biriken ıslak mendiller, nehrin şeklini değiştirecek kadar büyük bir atık yığını oluşturdu. 180 tonluk yığının temizlenmesinin ardından bilim insanları ve gönüllüler, kirliliğin yeniden oluşup oluşmadığını araştırıyor.

Londra'daki Thames Nehri'nin kıyısında bir araya gelen 40 gönüllü, Hammersmith Köprüsü'nün altında yaklaşık 250 metrelik bir alanda çamur, deniz kabukları ve sürüklenmiş ağaç parçaları arasında ıslak mendiller aradı. Çalışma, çevre kuruluşu Thames21 tarafından yaklaşık 10 yıldır yürütülen bir yurttaş bilimi projesinin parçası.

Proje kapsamında tuvaletlere atılan ve kanalizasyon sisteminden nehre ulaşan ıslak mendillerin miktarı takip ediliyor. Toplanan veriler, Thames kıyılarındaki plastik kirliliğini ölçmek amacıyla oluşturulan bir veri tabanına aktarılıyor. Thames21'in program yöneticisi Dr.

Felicity Rhodes, nehir kıyısının uzaktan bakıldığında sıradan bir çamur tabakası gibi göründüğünü, ancak yakından incelendiğinde çok sayıda ıslak mendille karşılaşıldığını söylüyor. Guardian gazetesine konuşan Rhodes, yıllardır toplanan verilerin nehirdeki kirliliğin boyutunu anlamalarını sağladığını belirtiyor.

Nehirde 180 tonluk 'ıslak mendil adası' oluştuThames Nehri'ndeki ıslak mendil kirliliği, geçen yıl olağanüstü boyutlara ulaşmıştı. Hammersmith Köprüsü yakınlarında biriken ıslak mendiller, zamanla çamur ve diğer atıklarla birleşerek yaklaşık 250 metre uzunluğunda devasa bir yığın oluşturmuştu." Islak Mendil Adası" (Wet Wipe Island) olarak adlandırılan bu oluşumun ağırlığı 180 tona ulaşmıştı.

Yığın o kadar büyümüştü ki nehrin fiziksel şeklini değiştirmeye başlamıştı. İş makineleriyle gerçekleştirilen temizlik çalışmasında yaklaşık 5 milyon ıslak mendil nehirden çıkarıldı. Ancak çevre uzmanları, temizliğin sorunu tamamen çözmediği görüşünde. Thames21, atıkların aynı bölgede yeniden birikip birikmediğini belirlemek için araştırmalarını sürdürüyor. Islak mendiller neden nehirde birikiyor?

Islak mendillerin önemli bir bölümü plastik lifler içeriyor. Bu ürünler, suyla temas ettiklerinde kolayca parçalanmayacak şekilde üretiliyor. Biyolojik olarak parçalanabilir etiketiyle satılan bazı ıslak mendiller bile kanalizasyon sistemlerinde uzun süre bütünlüğünü koruyabiliyor.

Tuvalete atılan mendiller, özellikle yoğun yağış sırasında kanalizasyon sistemlerinden gerçekleşen taşmalar ve atık su deşarjları yoluyla Thames Nehri'ne ulaşabiliyor. Londra'nın su ve kanalizasyon hizmetlerini sağlayan Thames Water şirketinin tahminlerine göre, şirketin altyapı ağına her yıl yaklaşık 3,8 milyar ıslak mendil atılıyor.

Öte yandan nehrin coğrafi özellikleri de atıkların belirli noktalarda yoğunlaşmasına neden oluyor. Londra Liman İdaresinde (PLA) görevli hidrografik ölçüm uzmanı Jim Powell, Hammersmith bölgesinin nehrin kıvrım yaptığı bir noktada bulunduğunu açıklıyor. Guardian'a konuşan Powell'a göre su, kıvrımın dış tarafında daha hızlı, iç tarafında ise daha yavaş akıyor.

Bu nedenle tortular ve atıklar iç kısımda birikmeye daha yatkın hale geliyor. Ağaç parçaları ve lastikler gibi büyük atıklar birikmeye başladığında, plastikler ve ıslak mendiller de bunlara takılıyor. Zamanla yeni atıkların eklenmesiyle yığın giderek büyüyor.

Islak mendiller mikroplastiğe dönüşebiliyorÇevre uzmanlarının en büyük endişelerinden biri, nehirde biriken plastik içeren ıslak mendillerin zamanla parçalanarak mikroplastik kirliliğine katkıda bulunması. Thames21'den Rhodes, nehir kıyısındaki plastiklerin denize ulaşabileceğini ve deniz ekosistemine, dolayısıyla besin zincirine karışabileceğini vurguluyor.

Bu nedenle temizlik çalışmalarının amacı yalnızca görünür atıkları ortadan kaldırmak değil, plastiklerin daha küçük parçalara ayrılarak çevreye yayılmasını da önlemek. 4,6 milyar sterlinlik kanalizasyon projesi etkili oldu mu? Londra'da geçen yıl hizmete giren Thames Tideway Tunnel adlı dev kanalizasyon tünelinin de nehirdeki kirliliği azaltması bekleniyor.

Yaklaşık 4,6 milyar sterline mal olan ve "süper kanalizasyon" olarak anılan proje, yoğun yağışlarda kanalizasyon sisteminden Thames Nehri'ne gerçekleşen atık su deşarjlarını azaltmak amacıyla inşa edildi. Ancak uzmanlar, yeni altyapının ıslak mendil kirliliği üzerindeki etkisini belirlemek için daha fazla veriye ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.

Thames21'in son araştırmasında gönüllüler, belirlenen 50 örnekleme alanında toplam 733 ıslak mendil buldu. Nisan ayında aynı noktalarda yapılan sayımda ise 1. 584 ıslak mendil tespit edilmişti. Yüzde 53,7 azalmaİki ölçüm arasında kaydedilen düşüş, nehrin tamamındaki kirliliğin aynı ölçüde azaldığı anlamına gelmiyor.

Sonuçlar, aynı örnekleme alanlarında tespit edilen ıslak mendil sayısının yaklaşık yüzde 54 azaldığını gösteriyor. Ancak Londra Liman İdaresi, yalnızca iki araştırmanın bu düşüşün nedenlerini kesin olarak ortaya koyamayacağını vurguluyor. Azalmanın ne kadarının 180 tonluk atık yığınının temizlenmesinden, ne kadarının yeni kanalizasyon tünelinden veya nehirdeki değişen koşullardan kaynaklandığı henüz bilinmiyor.

Plastik içeren ıslak mendiller yasaklanacakİngiltere hükümeti, geçen yıl aralık ayında plastik içeren tek kullanımlık ıslak mendillerin satışının Mayıs 2027'ye kadar yasaklanacağını duyurdu. Karar, uzun yıllardır bu ürünlerin çevreye verdiği zarara dikkat çeken Thames21 için önemli bir kazanım.

Ancak çevre uzmanları, satış yasağının yürürlüğe girmesinden sonra bile nehirdeki mevcut atıkların bir süre daha kıyıya vurabileceğini belirtiyor.

Kaynak: Euronews