Fırsat oturum hakkından yararlananların yaklaşık yüzde 40'ı kalıcı oturum kazandı

Almanya'da "Fırsat Oturum Hakkı"ndan (Chancen-Aufenthaltsrecht) yararlanan kişilerin yaklaşık yüzde 40'ı şimdiye kadar kalıcı oturum hakkına sahip oldu. Bu hak, Sosyal Demokrat Parti (SPD), Yeşiller ve Hür Demokrat Parti'den (FDP) oluşan federal koalisyon hükümeti döneminde yürürlüğe girmişti.

2022'nin sonundan itibaren geçerli olan düzenleme, 31 Ekim 2022 itibarıyla beş yıldır kesintisiz olarak Almanya'da yaşayan "Duldung" (Müsamaha) statüsündeki kişileri kapsıyordu. Bu kişilere 18 ay süreli, deneme amaçlı geçici bir oturum izni verildi. Amaç, bu sürede kalıcı oturum için gerekli koşulları yerine getirmelerini sağlamaktı.

"Duldung" statüsündekiler, esas olarak ülkeyi terk etmekle yükümlü olan ancak belirli nedenlerle sınır dışı işlemleri ertelenen kişiler. Bu şahıslar örneğin ailevi nedenlerle, kimlik belgeleri bulunmadığı için ya da hasta oldukları için sınır dışı edilemiyor. Duldung statüsü her zaman belli bir süre geçerli oluyor. 31 Aralık 2025 itibarıyla ülkeyi terk etmekle yükümlü 232 bin 067 kişiden 190 bin 974'ü Duldung statüsüne sahipti.

Söz konusu veriler, federal hükümetin Yeşiller Partisi Milletvekili Filiz Polat'ın soru önergesine verdiği yanıta dayanıyor.

Federal hükümete göre fırsat oturum hakkı kapsamında toplam 91 bin 116 oturum izni verildi. Bu kişilerden 32 bin 233'ü, 30 Eylül 2026'ya kadar yetişkinler için öngörülen kalıcı oturum hakkını aldı. Gençler ve genç yetişkinler için kalıcı oturum hakkı ise 4 bin 135 olayda tanındı.

Aynı tarih itibarıyla 7 bin 131 yabancı hâlâ fırsat oturum hakkı kapsamında bulunuyor. Bu kişilerin oturum izni, söz konusu iznin son gününe dek geçerli. Düzenlemeden yararlananlardan 27 bin 763'ü Eylül sonunda "Geçici Oturum İzni" (Fiktionsbescheinigung) adı verilen belgeyle Almanya'da kalıyordu.

Bu belge, oturum izni için başvuruda bulunan ve başvurusu henüz sonuçlanmayan kişilere veriliyor. 11 bin 935 kişi ise yeniden Duldung statüsüne düştü.

Fırsat oturum hakkı almış diğer kişiler ya başka oturum izinleri aldı ya da izinleri iptal edildi, sona erdi veya reddedildi. Federal hükümete göre, bir zamanlar fırsat oturum hakkını tercih eden 3 bin 957 kişi ise belirtilen tarih itibarıyla Almanya'da bulunmuyordu.

Şu an iktidarda olan Birlik Partileri (CDU ve CSU) ile SPD, koalisyon sözleşmesinde göç politikasının belirgin biçimde sıkılaştırılması konusunda anlaşmış ve fırsat oturum hakkı düzenlemesini uzatmamıştı. Aşağı Saksonyalı Yeşiller politikacısı Polat bu tutumu eleştiriyor. Polat'a göre hükümetin açıkladığı güncel veriler, "insanlar gerekli koşullara kavuştuğunda, kendilerine sunulan fırsatları da değerlendirdiğini" gösteriyor.

Polat'ın ifadesine göre çoğu zaman çalışma izni almak, dil kursuna gidebilmek ya da çalışma olanağı sunacak hazır bir işletme bulabilmek için yalnızca oturum hukuku açısından güvence eksik kalıyor. Zira işverenlerin de, çalışanlarının bir anda tezgâhın başından alınıp sınır dışı edilmeyeceğinden emin olması gerekiyor.

Kaynak: DW Türkçe