Suriye'de müfredat değişikliği: Okul kitaplarından bazı tarihi kişiler ve görseller çıkartılıyor
Özet haber: Değişiklikler metinlerle sınırlı kalmadı; fotoğraf ve çizimler de Photoshop'la düzenlendi. Kadın figürlerine başörtüsü veya uzun giysiler eklendi, kadın fotoğrafları silindi; heykellerin ve sanat eserlerinin üzeri kapatıldı ya da bu görseller başka eserlerle değiştirildi.
Suriye'de bazı okul kitaplarında yapılan değişiklikler, kadın figürlerine başörtüsü eklenmesi, kadın ve çocuk görsellerinin kaldırılması ve sanat eserlerinin değiştirilmesi nedeniyle sosyal medyada tepki çekti. Değişikliklerin siyasi yaşam, yurttaşlık, demokratik katılım, yerel yönetim ve medya konularındaki ders içeriklerini de etkilediği öne sürüldü.
Tartışma, Eğitim Bakanlığı'nın müfredatı hangi ölçütlerle gözden geçirdiği ve Suriye'nin toplumsal ve kültürel çeşitliliğini ne ölçüde dikkate aldığı sorularını yeniden gündeme getirdi. Değişikliklerin yalnızca eski yönetimle bağlantılı içeriklerin ayıklanmasına mı yönelik olduğu, yoksa toplumun ders kitaplarında temsil edilişini de yeniden şekillendirmeyi mi amaçladığı sorgulanıyor.
Görseller ve ders içerikleri değiştirildiSosyal medyada paylaşılan eski ve yeni baskı karşılaştırmaları, ilk sınıflardan yedinci sınıfa kadar çeşitli kitaplarda değişiklikler yapıldığını gösteriyor. Bunlar arasında altıncı sınıfın "Sosyal Bilgiler" kitabı da bulunuyor. Bu öğretim yılı için yeniden basılan kitabın ilk hâli 2012-2013 öğretim yılına dayanıyor.
Yeni baskıda eski yönetimle bağlantılı içeriklerin yanı sıra yerel yönetim, siyasi yaşam, yurttaşlık, medya ve demokratik katılımla ilgili derslerde de değişiklikler yer alıyor. Değişiklikler metinlerle sınırlı kalmadı. Çizimlerdeki kadın figürlerine dijital düzenlemeyle başörtüsü, bazılarına uzun giysiler eklendi.
Kadınların yer aldığı bazı görseller tamamen silindi; heykellerin üzeri kapatıldı, kimi heykel ve sanat eserleri kaldırıldı veya başka görsellerle değiştirildi. Özellikle sanat eserlerine yapılan müdahaleler tartışma yarattı. Küçük yaş gruplarına yönelik kitaplardan "Mona Lisa" tablosu ile iki çocuğun yanında ip atlayan bir kız çocuğunu gösteren çizim çıkarıldı. Tarihî kişilerin tasvirleri de değiştirildi.
Kartaca'nın kurucusu Fenikeli Prenses Elissar'ı av sırasında gösteren resim kaldırıldı. Yerine, çenesi ve boynu dijital olarak kapatılmış başka bir portre konuldu. Eleştirmenler bunu, antik bir dönemin günümüzün ideolojik ölçütlerine göre yeniden tasvir edilmesi olarak değerlendirdi. Bir firavun heykeline çizgili gömlek giydirilmesi de sosyal medyada alay konusu oldu.
Pek çok kullanıcı, gömleği mahkûm kıyafetine benzetti. ‘Tarih çarpıtılıyor’ eleştirisiÖzellikle tarih kitaplarının eski ve yeni baskılarını karşılaştıran görseller, tanınmış ulusal ve Arap dünyasına ait kişilerin çıkarıldığını ve bazı tarih anlatılarının değiştirildiğini gösteriyor. Bu değişiklikler, ideolojik ve mezhepsel dışlama yapıldığı yönünde eleştirilere yol açtı.
Tepki çeken örneklerden biri, Osmanlı valisi ve "Kasap" lakabıyla anılan Cemal Paşa tarafından 6 Mayıs'ta idam ettirilen, ulusal hareketin simgeleri olarak görülen kişilere ilişkin. Sosyal medyadaki paylaşımlara göre yeni metinlerde bu kişiler "İngiltere ve Fransa'nın ajanları" olarak tanımlanıyor. Eleştirmenler bu değişikliği "tarihin açıkça çarpıtılması" olarak nitelendirdi.
Kitaplarda Sultan Paşa el-Atraş'ın fotoğrafının kaldırılarak yerine Şeyh Salih el-Ali'nin fotoğrafının konulması, mezhepsel gerekçelerle dışlama yapıldığı endişesini doğurdu. Eski Mısır Cumhurbaşkanı Cemal Abdünnasır'ın fotoğrafı da çıkarıldı. Değişiklikler haritalara da uzandı. Haritalardan birinde İskenderun bölgesi ve işgal altındaki Suriye Golanı gösterilmedi.
